Achtergrondinformatie

Het Geheugenhuis is geïnitieerd vanuit ontwikkelingen die we zien in de maatschappij.

Herinneringen maken een mens tot wat hij is. Herinneringen vormen onze basis in het leven; om te leren, om vooruit te gaan en om terug te kijken. Herinneringen kunnen je overvallen en sommige van de meest pijnlijke kunnen nooit worden gewist hoe graag de eigenaar dat ook wil. Herinneringen kunnen verbinden – we hebben allemaal een eerste liefde, een eerste schooldag, een bijzonder verhaal – maar herinneringen kunnen ook worden verdrongen en verdraaid. Herinneringen inspireren al eeuwenlang kunstenaars, schrijvers, dichters en wetenschappers. Voor oog en oor zijn in onze tijd tal van kunstmatige geheugens beschikbaar: computers, cd-schijven, hologrammen, neurale netwerken, technieken die beeld en geluid verplaatsbaar maakten in ruimte en tijd en als metaforen hun weg hebben gevonden naar theorieën over de werking van het geheugen.

Aandacht voor herinneringen
Herinneren en identiteit zijn vanwege globalisatie, migratie en demografische en technologische ontwikkelingen belangrijke publieke thema’s geworden. Verhalen vertellen is een element van de persoonlijke en nationale identiteit. Een samenleving geeft op basis van gemeenschappelijke verhalen en geschiedenis haar culturele identiteit vorm.

Nieuwe media en herinneringen
Dankzij nieuwe technologieën zijn we in staat steeds meer verhalen te bewaren en grijpen we in op het herinneringsproces zelf. Door computertechnologie ontstaan nieuwe manieren om herinneringen vast te leggen en verhalen te vertellen. Technieken die bovendien toegankelijker worden voor een steeds breder publiek.
Binnen het festival onderzoeken we wat nieuwe media betekenen voor een individu en de samenleving in hun zoektocht naar identiteit, en bekijken we nieuwe methodieken die ontstaan voor het onderwijs.

Verrijking van de discussie
Verschillende disciplines en sectoren houden zich bezig met herinneringen: psychologie, neurologie, orale geschiedenis, nieuwe media en zorg. Het Geheugenhuis toont de verschillende initiatieven en projecten, brengt theorie en praktijk samen en maakt dwarsverbanden zichtbaar. Hoe ziet ons Geheugenhuis er over 50 jaar uit?

Initiatiefnemers Tamara Miranda, Bonanza Films en Waag Society zijn de initiatiefnemers van het festival. Aan de basis van dit festival ligt Miranda’s film Tegen het Vergeten (Bonanza film & Human.nl, 2003) waarin op poëtische wijze vijf mensen gefilmd worden al dan niet in gevecht met hun herinneringen of het vergeten daarvan.

Tamara Miranda Tamara Miranda (1969, Amsterdam) studeerde aan de Kunstacademie in Den Haag  (fotografie) en aan de Filmacademie in Amsterdam, waar ze in 1999 afstudeerde. Gedurende en na haar opleiding schreef en regisseerde ze documentaires en speelfilms voor festivals en de Nederlandse televisie, waarvan enkele werden bekroond, onder andere met een nominatie Gouden Kalf voor beste korte documentaire 1998 en de EBU Scenario-prijs 2001.

“Ieder mens heeft een innerlijk museum van binnen, een landschap van herinnering waar ik als filmmaker in wil dwalen en verdwalen. Een kijkje mogen nemen in die eindeloze rijkdom van musea van mensen om je heen, dat is de aanleiding geweest om dit festival te organiseren.”

Al tijdens de research van de voornoemde film ontstond de behoefte om veel meer te doen met de enorme rijkdom van het thema herinneringen in verbeelding, kunst, film literatuur, poëzie en samenleving. Het idee voor het festival was geboren. 

Samen met vormgever Dario Bardic ontwikkelde ze vervolgens het dvd- rom dwaalproject Het huis van Herinnering. Via de interface van een oud verlaten huis (een foto van de fotograaf Leo Divendal die ook een rol speelt in de film Tegen het vergeten) kun je interactief dwalen door een innerlijk museum van beeld en geluid, poëzie en literatuur die je eigen associaties en vergeten herinneringen kunnen losmaken, die je aan het mijmeren kunnen zetten of inspireren. 

Dit project waarvan de pilot op het festival gepresenteerd wordt was de aftrap en de directe aanleiding om samen te gaan werken met de Waag society en later andere partners om het festival Het geheugenhuis te realiseren. Naar aanleiding van haar laatste film “Nieuwe ogen” over de kracht van zien, heeft ze ook alweer plannen voor een festival over zien.

Beknopte filmografie

Nieuwe ogen. Een lange documentaire over de kunst van zien en verwondering.
Humanistische omroep/Bonaza film 2008-2009

Engel en Anne. Scenario iswm met Malika Al Houbach ontwikkeld in kader van One Night  Stand 2 NPS/IDTV. 2007. Drama. In ontwikkeling als speelfilm ism met IDTV.

Het Geheugenhuis, pilot voor interactief dwaalproject ontwikkeld bij Stifo Sandberg workshop op basis van film Tegen het vergeten ism met vormgever Dario Bardic. 2006

Dat zit wel snor, regie korte kinderfilm, scenario Gulsah Dogan, IKON/BosBros. De film is gemaakt in het kader van serie “Kind en Kleur”. 15 min fictie. 2004
Film over een elfjarig Turks meisje dat bang is dat ze een snor zal krijgen. Drama

26.000 gezichten. Meneer M. 2 minuten voor een gezicht achter een uitgeprocedeerd asieldossier. 2004. Documentaire.

Tegen het vergeten, Humanistische Omroep, Bonanza Films 2002/2003
75 minuten. Lange bioscoop documentaire. In première gegaan op IDFA 2003. Een associatieve poëtische film over de kracht van herinneringen, waarin vijf mensen gevolgd worden die ieder op hun eigen manier in gevecht zijn met hun herinneringen.

Commercial De vuist, Gemeente Amsterdam; samen een vuist maken tegen geweld. Riverfilms, 2001

Scenario en regie documentaire 5x Mijn Kamer, 50 min VPRO productie Film en Video Support voor VPRO. 1999 / 2000.  Een film waarin ik op zoek ga naar de verschillende bewoonsters door de tijd heen van de kamer in het  meisjestehuis waar ik zelf als puber opgroeide.

Scenario en regie van documentaire Het leven dat wij droomden, 25 minuten IKON/ KRO. Productie: Film & Video Support. 1998. uit serie: HET LEVEN EEN FEEST. Nominatie “Gouden Kalf” voor beste korte documentaire 1998. Wat is er na 10 jaar terechtgekomen van twee klasgenoten die, net als ik destijds, er van droomden om beroemd fotograaf te worden. Een film vol contrasten: Jerome is topfotograaf in Parijs, Giesbert is door een ongeluk tot aan zijn schouders verlamd.

Scenario en regie van documentaire Idealen, een portret van twee generaties 40 minuten  voor de HUMANISTISCHE OMROEP STICHTING. Productie: Spellbound films. 1998. Twee jonge vrouwen gaan als vrijwilliger naar een land in oorlog, waarom in godsnaam? Trudel van Reemst vertrok in 1936 naar de Spaanse Burgeroorlog, Jolanda start midden in de oorlog in Joegoslavië een project op in een vluchtelingenkamp.

Scenario en regie korte speelfilm Anousja, super 16 mm. 20 minuten. 1999. NFTA. Zee, zand, meeuwen, een klein meisje en een onafwendbaar afscheid. Drama.

Regie korte speelfilm Stof. Kleur, 16 mm. 13 minuten. 1998. NFTA. Iedereen wil gezien worden, alleen, meestal vergeet je te kijken.. Drama.

Scenario en regie korte speelfilm What is it that dreams are made of? zwart/wit 16 mm. 8 minuten. 1997. NFTA. Waar zijn je dromen van gemaakt als je niet kunt zien? Drama.

Regie korte speelfilm Spiegels 9 minuten 35 mm. Distributie Polygram Films. Coproductie El Duende Film en Spellbound films. 1996. Geen spiegel zonder reflectie, geen mens zonder verleden. Drama.